BARSAK MİKROBİYOTASI VE OTİZM

Yazar: Stj. Dyt. Şerife Nur ÖZTÜRK

Otizm spektrum bozuklukları (OSB), belirtileri yaşamın ilk yıllarında ortaya çıkan ve yaşam boyu devam eden, etkileşim ve iletişim alanında belirgin gecikme, sapmalar ve kısıtlayıcı ilgi alanları ile kendini gösteren karmaşık nörogelişimsel bir bozukluktur.

Otizme neden olan bir çok çevresel ve genetik faktörlerin bulunduğu bilinmektedir. Araştırmalarda bu nedenlerden biri olarak görülen barsak mikrobiyota değişiklikleridir. Bağırsak semptomları OSB’li çocuklarda sıklıkla bildirilmektedir. Bu semptomlara ek olarak, beslenmede zorluklar, kısıtlı uyku gibi problemlere sahiptirler.

Barsak mikrobiyotası en az 1000 farklı bilinen bakteri türünü içeren 100 milyonun üzerinde mikroorganizma barındırır. Yapılan çalışmalarda kontrol gruplarına oranla otizmde bu bakteri türlerinin bazılarının seviyeleri artmaktayken bazılarınınki azalmaktadır. Bu değişikliklerinde otizm etiyolojisinde ana faktörlerden biri olduğu ileri sürülmektedir. Bu etkileşimi açıklayan hipotez ise mikrobiyota-barsak-beyin ekseni adı verilen iletişim yolundaki değişikliklerdir.

OSB’de çevresel faktörlerin önemli bir rol oynadığı bilinmesine rağmen, genetik durum ve diyetin de etkili olduğu konusunda araştırmalar devam etmektedir. Bununla birlikte, diyetin barsakları nasıl şekillendirdiğini inceleyen son çalışmalar: bağırsak-beyin ekseninin hastalık mekanizmalarına etkisi ve belirli OSB semptomlarının diyet yoluyla iyileştirilmesi konularında yeni bilgiler sunmaktadır ve bunların en başında prebiyotikler ve probiyotikler gelmektedir.

Probiyotikler, laktik asit üreten bakteriler(Lactobacilli, Lactococci, Bifidobacteria ve Saccharomycetes) gibi barsakta yaşayan, patojen olmayan bir grup mikroorganizmadır. Probiyotiklerin etkileri, gıdaların sindirilmesi ve emilimini desteklemesi ve intestinal bariyer fonksiyonunu geliştirmesi ile kanıtlanmıştır.
Oral probiyotik alımı diyare, IBS gibi gastro-intestinal durumlarda tedavi olarak başarılı bir şekilde kullanılmaktadır. Yapılan son çalışmalar otizm için de probiyotik alımının etkili bir tedavi olabileceğini göstermiştir. Probiyotiklerle yapılan fonksiyonel çalışmalar üzerine elde edilen sonuçlardan güvenilir bir sonuç çıkarılmamasına rağmen, bazı kanıtlar probiyotiklerin takviye edilmesinin, spesifik olmayan gastrointestinal enfeksiyon riskinde bir azalmaya ve kolik ya da sinirlilik sıklığının düşük olduğuna işaret etmektedir

OSB hastalarının mikrobiyota profilleri, hastalığı daha da kötüleştirecek patojen bakteri türleri yönünden zenginleştiğinden, bu hastalar, prebiyotik bir karışım ile beslenme desteğinden faydalanabilirler.

Yazar: Stj. Dyt. Şerife Nur ÖZTÜRK

Kaynaklar:

• Zhou J-M, Lı Q. Themicrobiota-gut-brainaxisanditspotentialtherapeutic role in autismspectrumdisorders. Neuroscience 2016; 324: 131-139
• Horvath K, Papadimitriou JC, Rabsztyn A, Drachenberg C, Tildon T. Gastrointestinalabnormalities in childrenwithautisticdisorder. Thejournal of pediatrics 1999; 5:135:559-563
• Coury DL, Ashwood P, Fasano A, Fuchs G, Geraghty M, Kaul A et al. Gastrointestinalconditions in childrenwithautismspectrumdisorder: developig a researchagenda.Pediatrics 2012;130:160-168
• Theije CGM, Wu J, Silva SL, Kamphuis PJ, Garssen J, Korte SM et al. Pathwaysunderlyingthe gut-to-brainconnection in autismspectrumdisorders as futuretargetsfordiseasemanagement. Europenjournal of pharmacology 2011;668:70-80
• Tuohy KM, Venuti P, Cuva S, Furlanello C, Gasperotti M, Mancini A, et al. Dietandthe gut microbiota – how thegut:brainaxisimpacts on autism.Dietandthe gut microbiota: how thegut:brainaxisimpacts on autism. In: Diet-microbeinteractions in the gut: effects on humanhealthanddisease(editor(s) Tuohy, K.M.; Del Rio, D.). Amsterdam … [et al.]: Elsevier. 2014: 225-245